Nowe terapie w raku piersi

Immunoterapia jest bardzo obiecującym leczeniem w potrójnie ujemnym raku piersi, gdyż zastosowana we wczesnym stadium choroby zmniejsza znamiennie ryzyko nawrotu, natomiast w przypadku choroby przerzutowej oraz u pacjentek z ekspresją PD-L1 umożliwia osiągnięcie dłuższych przeżyć po dołączeniu do stosowanego leczenia.

Potrójnie ujemny rak piersi to jeden z typów nowotworów piersi, charakteryzujący się tym, że komórki nie mają receptorów estrogeno­wych i progesteronowych oraz nie wykazują nadmiernej ekspresji HER2. Wśród chorych na nowotwory piersi pacjenci z rakiem potrójnie ujemnym stanowią grupę najmniej liczną, bo około 10%. Na ten typ nowotworu chorują częściej kobiety o kilka lat młodsze w porównaniu do mediany wiekowej całej populacji chorych z rakiem pier­si. Mediana wieku to ok. 55. rok życia.

Agresywny, ale i wrażliwy

Potrójnie ujemny rak piersi ma kilka cech cha­rakterystycznych. Przede wszystkim u części pacjentek w kilka miesięcy może osiągnąć duże rozmiary. Nie do końca bywa też widoczny w standardowej mammografii. Inną jego cechą, ważną terapeutycznie, jest to, że mimo swej agresywności jest wrażliwy na chemioterapię. Chemioterapia przedope­racyjna może znacznie zmniejszyć guz, a u połowy chorych udaje się nawet zniszczyć cały nowotwór. Niestety, dla potrójnie ujem­nego raka piersi charakterystyczne jest też znaczne ryzyko nawrotu choroby. Najwięk­szy odsetek nawrotów występuje po oko­ło 2-3 latach od pierwotnego leczenia, a przerzuty często lokalizują się w płucach. W rozsianym potrójnie ujemnym raku piersi, ale też HER2 dodatnim, charakterystyczne jest występowanie przerzutów do mózgu. Je­śli do nich dojdzie, wówczas rokowanie bardzo się pogarsza. W chorobie rozsianej wyniki le­czenia są zdecydowanie gorsze niż u chorych na inne typy nowotworów piersi – rak potrójnie ujemny jest agresywny i pacjentki stosunkowo szybko umierają. U chorych leczonych trady­cyjnie przeżycia najczęściej wynoszą kilkana­ście miesięcy, a u leczonych z wykorzystaniem nowoczesnych terapii – 2 lata, podczas gdy w przerzutowych rakach piersi o innym typie biologicznym notuje się przeżycia 5-6-letnie i traktuje się te choroby jak przewlekłe.

Diagnostyka standardowa i dostępna, czekamy na nowoczesne terapie

Diagnostyka w potrójnie ujemnym raku piersi jest taka sama, jak przy innych typach nowo­tworów piersi. Na początku wykonuje się biop­sję gruboigłową guza, aby określić, czy zmiana ma charakter nowotworowy. Jeśli badanie to potwierdzi, przeprowadza się badania obra­zowe. Dodatkowo wykonuje się badania gene­tyczne w kierunku mutacji BRCA1, bo częściej u tych chorych ona występuje.

Do niedawna w tym typie nowotworu było naj­mniej możliwości terapeutycznych. Jego le­czenie jest trudne z uwagi na ryzyko nawrotu choroby, które są szybkie i agresywne. Trzeba tu jednak podkreślić, że w ostatnim czasie na­stąpił ogromny postęp w leczeniu i teraz jest ono zupełnie inne niż było jeszcze 5 lat temu. Należy spodziewać się, że charakter nawrotów też się nieco zmieni.

We wczesnym potrójnie ujemnym raku piersi chore kwalifikujemy do chemioterapii przedo­peracyjnej. Zgodnie z wynikami najnowszych badań u pacjentek w II-III stopniu zaawan­sowania do chemioterapii dołącza się immu­noterapię. Jest to zupełnie nowe podejście terapeutyczne, które poprawia rokowanie zmniejszając ryzyko nawrotu choroby. Reje­stracja wykorzystywanego tutaj leku nastąpiła dopiero niedawno w UE, jednak należy ocze­kiwać, że w niedalekiej perspektywie lek ten będzie również dostępny dla naszych chorych. Po chemioterapii przedoperacyjnej przepro­wadza się zabieg. Jeśli w materiale patolo­gicznym pozyskanym podczas operacji znaj­dzie się komórki nowotworowe świadczące o istnieniu choroby resztkowej, dodatkowo sto­suje się jeszcze chemioterapię w tabletkach. Jest to nowość, która w krótkim czasie – bo w ciągu kilku lat – stała się standardem postę­powania. Jeśli jest potrzeba, dodatkowo jest przeprowadzana radioterapia. Po zakończonej terapii pacjentki pozostają w obserwacji. Jeżeli natomiast kobieta jest nosicielką mutacji BRCA i ma duże ryzyko nawrotu choroby, zamiast chemioterapii tabletkowej może być leczona inhibitorem PARP. Rekomendacja ta opiera się na niedawno zaprezentowanych wynikach ba­dania klinicznego. To roczna terapia, która zna­miennie poprawia rokowanie chorych – zmniej­sza ryzyko nawrotu i wydłuża czas przeżycia.

Trudne nawroty i przerzuty

W nawrotach potrójnie ujemnego raka pier­si stosujemy kolejne leki i chemioterapię, ale krótko, ponieważ, niestety, odpowiedzi najczę­ściej są słabe albo nie ma ich wcale. Od niedaw­na możliwe jest w przypadku wystąpienia prze­rzutów stosowanie immunoterapii skojarzonej z chemioterapią. Takie leczenie ma szansę za­działać już w pierwszej linii, jeśli jest obecna ekspresja receptora PD-L1. Jeśli rak piersi nie ma ekspresji receptora PD-L1, stosujemy stan­dardową chemioterapię. Z kolei w drugiej linii leczenia powinniśmy podać koniugat – nowy lek z kategorii terapii celowanej, będący połą­czeniem chemioterapii z przeciwciałem skiero­wanym przeciw receptorom TROP-2. Omówio­ne postępowanie jest zgodne ze standardami światowymi.

Potrzeby terapeutyczne w potrójnie ujemnym raku piersi są duże. Trwają obecnie liczne bada­nia kliniczne, w których ocenia się skuteczność kolejnych nowoczesnych leków. Istnieją zatem szanse na nowe, skuteczne terapie.