Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła dziś Lenmeldy (atidarsagene autotemcel), pierwszą terapię genową zatwierdzoną przez FDA wskazaną do leczenia dzieci z przedobjawową późnodziecięcą leukodystrofią metachromatyczną (MLD), przedobjawową wczesną młodzieńczą lub wczesną objawową młodzieńczą leukodystrofią metachromatyczną (MLD).
Leukodystrofia metachromatyczna to wyniszczająca, rzadka choroba genetyczna atakująca mózg i układ nerwowy. Jest to spowodowane niedoborem enzymu zwanego arylosulfatazą A (ARSA), co prowadzi do gromadzenia się sulfatydów (substancji tłuszczowych) w komórkach. Nagromadzenie to powoduje uszkodzenie centralnego i obwodowego układu nerwowego, objawiające się utratą funkcji motorycznych i poznawczych oraz przedwczesną śmiercią. Szacuje się, że MLD dotyka jedną na 40 000 osób w Stanach Zjednoczonych. Na MLD nie ma lekarstwa, a leczenie zazwyczaj koncentruje się na opiece wspomagającej i leczeniu objawów.
„To pierwsza zatwierdzona przez FDA opcja leczenia dzieci cierpiących na tę rzadką chorobę genetyczną” – powiedział Peter Marks, doktor medycyny, dyrektor Centrum Oceny i Badań Biologicznych (CBER) FDA. „Nadal angażujemy się w ulepszanie zasad naukowych i regulacyjnych, które umożliwiają skuteczny rozwój i przegląd bezpiecznych, skutecznych i innowacyjnych produktów, które mogą zmienić życie pacjentów”.
Lenmeldy to jednorazowy, zindywidualizowany wlew jednodawkowy sporządzony z własnych krwiotwórczych komórek macierzystych (HSC) pacjenta, które zostały genetycznie zmodyfikowane w celu uwzględnienia funkcjonalnych kopii genu ARSA. Komórki macierzyste pobiera się od pacjenta i modyfikuje poprzez dodanie funkcjonalnej kopii genu ARSA. Zmodyfikowane komórki macierzyste są przeszczepiane z powrotem pacjentowi, gdzie wszczepiają się (przyczepiają i rozmnażają) w szpiku kostnym. Zmodyfikowane komórki macierzyste zaopatrują organizm w komórki mieloidalne (odpornościowe), które wytwarzają enzym ARSA, który pomaga rozkładać szkodliwe nagromadzenie sulfatydów i może zatrzymać postęp MLD. Przed leczeniem pacjenci muszą przejść chemioterapię w dużych dawkach – proces polegający na usunięciu komórek ze szpiku kostnego w celu zastąpienia ich zmodyfikowanymi komórkami leku Lenmeldy.
„MLD to wyniszczająca choroba, która głęboko wpływa na jakość życia pacjentów i ich rodzin. Postępy w możliwościach leczenia dają nadzieję na lepsze wyniki i potencjał pozytywnego wpływu na trajektorię postępu choroby” – powiedziała dr Nicole Verdun, dyrektor Biura Produktów Terapeutycznych w CBER. „To zatwierdzenie stanowi ważny postęp w rozwoju i dostępności skutecznych metod leczenia rzadkich chorób, w tym terapii genowych”.
Bezpieczeństwo i skuteczność preparatu Lenmeldy oceniono na podstawie danych uzyskanych od 37 dzieci, które otrzymały lek Lenmeldy w dwóch jednoramiennych, otwartych badaniach klinicznych oraz w programie rozszerzonego dostępu. Dzieci leczone lekiem Lenmeldy porównano z dziećmi nieleczonymi (historia naturalna). Pierwszorzędowym punktem końcowym skuteczności było przeżycie wolne od ciężkich zaburzeń motorycznych, zdefiniowane jako czas od urodzenia do pierwszego wystąpienia utraty możliwości poruszania się i utraty pozycji siedzącej bez wsparcia lub śmierci. U dzieci z MLD leczenie lekiem Lenmeldy znacząco zmniejszało ryzyko poważnych zaburzeń motorycznych lub śmierci w porównaniu z dziećmi nieleczonymi.
Najczęstsze działania niepożądane leku Lenmeldy to gorączka i mała liczba białych krwinek, owrzodzenia jamy ustnej, infekcje dróg oddechowych, wysypka, zakażenia linii medycznych, infekcje wirusowe, gorączka, infekcje żołądkowo-jelitowe i powiększenie wątroby.
Po infuzji produktu Lenmeldy należy monitorować pacjentów pod kątem liczby neutrofilów i ryzyka opóźnienia wszczepienia płytek krwi do czasu ich uzyskania. Leczenie lekiem Lenmeldy może być związane z tworzeniem się zakrzepów krwi lub rodzajem obrzęku tkanek mózgowych, zwanym zapaleniem mózgu. Z leczeniem tym wiąże się potencjalne ryzyko raka krwi; jednakże nie zaobserwowano żadnych przypadków u pacjentów leczonych lekiem Lenmeldy. Pacjenci otrzymujący ten produkt powinni być przez całe życie monitorowani pod kątem nowotworów hematologicznych, obejmujący coroczną pełną morfologię krwi (z rozmazem) i analizę miejsca integracji, jeśli jest to uzasadnione, przez co najmniej 15 lat po leczeniu.
Wniosek otrzymał oznaczenia Priority Review, Lek Sierocy, Rzadka Choroba Dziecięca i Zaawansowana Terapia Medycyny Regeneracyjnej (RMAT).
FDA zatwierdziła Lenmeldy firmie Orchard Therapeutics.
(FDA)
