Rekonstrukcje piersi mają bardzo dobrą prasę i są szeroko propagowane. Jednak my, członkowie zespołu zaangażowani w leczenie raka piersi, powinniśmy skupiać się na dążeniu do leczenia oszczędzającego, czyli z zachowaniem własnej piersi pacjentki.
Rekonstrukcje piersi postrzegane są niemalże jako idealne rozwiązanie dla kobiet poddanych mastektomii. Prawda jest taka, że efekty tych zabiegów nie zawsze są dobre, a ponadto operacje te są obarczone stosunkowo wysokim ryzykiem powikłań, w tym ciężkich – ok. 10% z nich dotyczy utraty implantu piersi. Rekonstrukcje piersi w porównaniu do leczenia oszczędzającego są więc związane z dużo wyższym ryzykiem dla kobiety i dłuższym czasem rekonwalescencji.
Operacje oszczędzające piersi – strategia z wyboru
Strategią, którą powinno się generalnie stosować, jest maksymalne oszczędzanie tkanki piersi pacjentki, bo własny narząd – nawet nieco zmieniony w wyniku operacji – jest lepszy od implantu. Obecnie mamy szeroki wachlarz metod onkoplastycznych i wiele technik symetryzacyjnych, umożliwiających m.in. podczas dużej redukcji chorej piersi na zbliżenie jej kształtu i wielkości do piersi zdrowej.
Z operacji oszczędzającej piersi mogą skorzystać wszystkie pacjentki, które nie mają przeciwwskazań do tego typu zabiegów. Przeciwwskazania najczęściej wynikają z zaawansowania miejscowego nowotworu, aczkolwiek są to przeciwwskazania względne, ponieważ dzięki skutecznemu onkologicznemu leczeniu przedoperacyjnemu możemy zmiany nowotworowe zmniejszyć na tyle, że możliwe staje się przeprowadzenie operacji oszczędzającej. Głównym i bezdyskusyjnym przeciwwskazaniem jest postać zapalna raka piersi. Operacji tych nie wykonujemy również u pacjentek z mutacjami onkogennymi, na przykład BRCA, ponieważ ryzyko rozwoju raka w oszczędzonej części piersi jest na tyle wysokie, że przeprowadzenie zabiegu oszczędzającego nie jest dla chorej bezpieczne. Wśród przeciwwskazań wyróżnia się także przebycie radioterapii, zaburzenia gojenia, choroby uniemożliwiające tego typu leczenie. W naszym centrum medycznym takie leczenie otrzymuje ok. 80% pacjentek i jest to bardzo dobry wynik. Czołowe ośrodki światowe leczące raka piersi i proponujące pacjentkom leczenie oszczędzające mogą pochwalić się nawet 90% skutecznością w przekonywaniu kobiet do tego typu terapii.
Nowoczesne rekonstrukcje piersi
Rekonstrukcja piersi może być jednoczasowa, kiedy wykonuje się ją w czasie tego samego zabiegu, podczas którego chora pierś zostaje usunięta, albo odroczona, czyli przeprowadzona w późniejszym czasie. W zdecydowanej większości przypadków wykonywane są rekonstrukcje jednoczasowe. Rekonstrukcje w ostatnich latach cechuje bardzo duży postęp – w zakresie wiedzy na ten temat, jakości materiałów rekonstrukcyjnych i rozwoju technik onkoplastycznych. Dzięki temu możemy dążyć do osiągnięcia jak najmniejszego urazu dla pacjentki. Przy rekonstrukcji implantem obecnie dominuje technika protektoralna – implant umieszczany jest w kieszeni przed mięśniem piersiowym, co oznacza, że nie ma – jak w klasycznej rekonstrukcji – konieczności ingerencji w ścianę klatki piersiowej i preparowania mięśnia piersiowego.
Coraz częściej i coraz więcej ośrodków idzie w kierunku rekonstrukcji tkankami własnymi pacjentki, pobieranymi najczęściej z okolicy brzusznej. Korzyść z takiego zabiegu jest podwójna: odtwarzamy pierś i poprawiamy wygląd okolicy, z której pobrany został transplantat. Ponieważ nastąpił też ogromny rozwój technik mikrochirurgicznych stosowanych do zespolenia bardzo drobnych naczyń, dlatego rekonstrukcje wykonuje się obecnie również w sytuacjach, w których dotychczas nie było to możliwe z uwagi na brak dobrej jakości ukrwienia tkanek.
