Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV – Human papillomavirus) jest przenoszone drogą płciową. Najczęściej organizm samodzielnie eliminuje patogen, ale u niektórych osób zakażenie przechodzi w postać przewlekłą. Profilaktyka raka szyjki macicy sprowadza się przede wszystkim do zapobiegania zakażeniom tym wirusem, bo jest on onkogenny – 99% raków szyjki macicy to nowotwory HPV-zależne, które rozwijają się wskutek trwającego minimum 12 miesięcy zakażenia tym patogenem.
Profilaktyka pierwotna i wtórna
Profilaktyka raka szyjki macicy obejmuje prewencję pierwotną i wtórną. W profilaktyce pierwotnej wykorzystuje się szczepienia przeciw zakażeniu HPV. Są one dedykowane głównie populacji nastolatek i nastolatków w wieku 9-14 lat (ponieważ chcemy zaszczepić osoby, które jeszcze nie są aktywne płciowo), ale ze szczepień tych mogą również korzystać kobiety i mężczyźni w każdej grupie wiekowej.
Profilaktyka wtórna raka szyjki macicy przeznaczona jest dla kobiet w wieku 25+. Polega na okresowym wykonywaniu odpowiednich badań – do zeszłego roku była to cytologia z rozmazem, przeprowadzana co 3 lata w ramach programu refundacyjnego NFZ, a obecnie proponujemy zastąpienie jej testem HPV, nowoczesnym badaniem, które umożliwia sprawdzenie, czy dana kobieta jest zarażona wirusem brodawczaka ludzkiego. Test ten w porównaniu do cytologii jest znacznie bardziej czuły, dzięki czemu możemy ze zdecydowanie wyższą niż dotychczas dokładnością identyfikować osoby HPV-pozytywne, które są potencjalnie narażone na patologię szyjki macicy. Czułość testu HPV wynosi znacznie powyżej 95% – zbliżamy się do około 100%. Testy te, refundowane przez NFZ, to dobrej jakości badania z certyfikatami amerykańskim i europejskim. Wyniki są wiarygodne i nieobarczone błędem ludzkim, gdyż testy przeprowadzane są przez maszynę zwaną analizatorem molekularnym.
Test HPV co 5 lat
Wymaz do testu HPV może być wykonany przez pracownika służby zdrowia bądź samodzielnie przez kobietę (na rynku dostępne są zestawy przeznaczone do tego celu). Próbkę z wymazu przesyła się do laboratorium molekularnego, gdzie w pierwszej kolejności sprawdza się, czy pochodzi ona od człowieka. Dalsze badanie przeprowadza maszyna – szuka materiału genetycznego wirusa HPV. Takie postępowanie wyklucza pomyłki, ponieważ próbka biologiczna niemająca pochodzenia ludzkiego zostanie zdyskwalifikowana.
Negatywny wynik testu HPV oznacza, że w próbce pobranej z szyjki macicy nie ma materiału genetycznego wirusa brodawczaka ludzkiego. Wynik testu jest tak silny diagnostycznie, że kolejne badanie w kierunku HPV wykonane zostanie u danej kobiety za 5 lat. Częstsze testowanie uznaje się za wadliwe – jest nieopłacalne i naraża pacjentkę na niepotrzebne wizyty. Jeśli w okresie między testami kobieta zostałaby zainfekowana HPV i zakażenie nabrałoby charakteru przetrwałego, 5 lat to za krótko, aby doszło do rozwoju poważnej patologii w obrębie szyjki macicy. Mogą pojawić się jedynie zmiany łagodne, nienowotworowe, a prawdopodobnie nawet nie przednowotworowe i zmiany w morfologii komórek nabłonka płaskiego, sygnalizujące obecność wirusa brodawczaka ludzkiego.
Profilaktykę raka szyjki macicy warto wspierać
Dodatni wynik testu HPV to wskazanie do wykonania płynnej cytologii – żeby sprawdzić, czy w próbce biologicznej występują nieprawidłowe komórki. Jeśli zostaną one zaobserwowane, kobietę kieruje się na badanie kolposkopowe, podczas którego pod powiększeniem oceniany jest wygląd szyjki macicy. W razie wykrycia zmian powodowanych przez zakażenie HPV, wykonuje się ich biopsję. Pozyskany materiał oceniany jest przez patologa. Wysokiego stopnia stany przedrakowe podlegają usunięciu. Niskiego stopnia stany przedrakowe nie wymagają usunięcia, a jedynie obserwacji – kobieta otrzymuje zalecenie zgłaszania się na okresowe wizyty kontrolne.
W okresie pomiędzy wizytami można samodzielnie wspierać organizm w działaniach przeciw zakażeniu HPV i jego skutkom. Na rynku są dostępne dedykowane temu wyroby medyczne, zawierające składniki wspomagające w sposób naturalny spontaniczną eliminację wirusa brodawczaka ludzkiego z organizmu oraz cofanie się (regresję) zmian na szyjce macicy, które powstały wskutek przetrwałego zakażenia tym patogenem. Zastosowanie takiego preparatu, np. w postaci dopochwowego żelu absorbującego patogeny, stanowi wsparcie dla organizmu zaangażowanego w eliminację wirusa HPV. Preparaty dopochwowe wspomagające samoistną regresję wirusa nie mają 100% skuteczności, dlatego po ich zastosowaniu należy upewnić się, czy patogen został wyeliminowany z organizmu i kontrolować szyjkę macicy podczas okresowych badań.









