Pierwsze dni w domu z noworodkiem skupiają się wokół podstawowych czynności pielęgnacyjnych – karmienia, przewijania, kąpania.
Należy pamiętać, że rodzicielstwo to gra zespołowa. W tej grze istotną rolę odgrywa stworzona wspólnie sieć wsparcia ale również świadomość, że mamy prawo do popełniania błędów. Olbrzymia odpowiedzialność jaka spada na młodych rodziców za całkowicie bezbronne dziecko to ciężar, który może wywołać skrajne emocje. Podejmując jednak wspólnie nowe obowiązki, młodzi rodzice mają szanse przejść przez najtrudniejszy okres bez wstrząsów, zbliżając się do siebie, realizując się jako rodzina.
Pierwsza kąpiel
Pierwsza kąpiel noworodka w domu to coś więcej niż zwykła czynność pielęgnacyjna. Mimo że skórę noworodka pokrywa maź płodowa, która stanowi ochronę, w czasie pobytu w szpitalu mogą gromadzić się na niej groźne drobnoustroje. Wobec tego lepiej zbyt długo nie zwlekać i znaleźć siły na umycie maluszka jeszcze tego samego dnia. Później, nawet do momentu, gdy niemowlę skończy pierwszy miesiąc życia, nie trzeba noworodka kąpać codziennie, jednak należy zwrócić uwagę na dokładne mycie i pielęgnację twarzy, rączek oraz okolic krocza dziecka ( nawet kilka razy w ciągu doby). Najwygodniej podczas kąpieli jest ułożyć sobie niemowlę na dłoni i przedramieniu: dłoń powinna znajdować się pod pośladkami dziecka, na przedramieniu zaś i w zagłębieniu łokcia mogą opierać się tułów i główka.
Problemy pielęgnacyjne
Świeżo upieczone mamy bardzo często obawiają się, że nie poradzą sobie z pielęgnacją noworodka. Warto je uświadamiać, że nie należy skupiać się stricte na pielęgnacji tylko na byciu ze swoim dzieckiem. Wówczas codzienne obowiązki pielęgnacyjne stają się przyjemnym rytuałem, który pozwala lepiej poznać się i nawiązać dobry kontakt ze swoim dzieckiem. Zmiana pieluszki, czy kąpiel to momenty kiedy noworodek jest aktywny, warto więc te momenty wykorzystać, mówić do dziecka czy uśmiechać się do niego.
Często problemy pielęgnacyjne to problemy skórne. Skóra noworodka i małego dziecka nie jest w pełni dojrzała i ulega stopniowym przemianom anatomicznym oraz funkcjonalnym. Pod koniec 2. roku życia swoją budową anatomiczną przypomina skórę dorosłego człowieka, natomiast pełen rozwój wszystkich funkcji skóry trwa dłużej, do 3. roku życia, a nawet do okresu pokwitania, bowiem dopiero wtedy rozwijają się gruczoły potowe apokrynowe.
Pieluszkowe zapalenie skóry
Pieluszkowe zapalenie skóry (PZS) to stan zapalny skóry zlokalizowany w miejscu przylegania pieluszki. PZS należy do najczęstszych schorzeń skóry wieku niemowlęcego i wczesnodziecięcego. Szczyt zachorowań przypada na okres pomiędzy 7. a 12. m.ż. Przebieg pieluszkowego zapalenia skóry najczęściej jest łagodny i objawia się rumieniem. Cięższe postacie PZS wiążą się z występowaniem ostrych wykwitów skórnych (np. rumień, obrzęk, nadżerki, pęcherzyki) w miejscu przylegania pieluszki.
Leczenie pieluszkowego zapalenia skóry jest wielokierunkowe i w dużej mierze zależy od przyczyny warunkującej rozwój objawów. Stosuje się przeciwzapalne leczenie miejscowe oraz (w ciężkich przypadkach) preparaty ogólne. Należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe zasady higieny i pielęgnacji skóry tej okolicy. Trzeba sprawdzić, czy stosowane dotychczas preparaty kosmetyczne nie działają drażniąco i/lub alergizująco. Podobnej ocenie należy poddać same pieluszki/pieluchomajtki, zwrócić uwagę na surowiec z jakiego zostały one zrobione, unikać ceratki, plastików i innych nieprzepuszczających powietrza materiałów. Nie można zapomnieć też o regularnej i częstej zmianie pieluszek, należy to robić raz na 2-4 godziny. Kluczowa jest odpowiednia higiena okolic intymnych, mycie, dokładne oczyszczenie i osuszenie, m.in. ze względu na to, że wilgoć sprzyja rozwojowi infekcji.
Wybór kosmetyków pielęgnacyjnych
Wybierając kosmetyki dla dziecka warto kierować się zasadą – maximum bezpieczeństwa. Skóra noworodka i niemowlęcia stopniowo rozwija się i jest w tym okresie wyjątkowo delikatna. Jest bardzo podatna na czynniki zewnętrzne, skłonna do wysuszania się, podrażnień i infekcji. Niedojrzałość skóry przyczynia się również do łatwiejszego przenikania wszelkich substancji podrażniających, w tym alergenów. Może to prowadzić do wystąpienia reakcji uczuleniowej i zapalnej, która najczęściej objawia się chorobami skóry, takimi jak atopowe zapalenie skóry czy pieluszkowe zapalenie skóry. Skóra dziecka potrzebuje zatem specjalnej ochrony.
Warto wybrać te kosmetyki, które spełniają prawne regulacje i wymagania dotyczące bezpieczeństwa stosowania u najmłodszych. Produkty powinny być certyfikowane i posiadać odpowiednie atesty nadane na podstawie badań. Należy zwracać także uwagę na to, czy w danym kosmetyku nie występują zbędne konserwanty – parabeny, czy nie jest sztucznie aromatyzowany, barwiony oraz czy nie posiada spieniaczy.
Pielęgnując swoje dziecko młodzi rodzice powinni pamiętać, że najważniejsze jest poczucie bezpieczeństwa i miłość. Warto więc jak najczęściej tulić, kołysać i nosić maluszka, aby proces oswajania z życiem przebiegał jak najłagodniej. Noworodek swoje niezaspokojone potrzeby manifestuje płaczem. Płacze gdy jest głodny, zmęczony, potrzebuje przytulenia, nudzi się, jest mu zimno. Działając instynktownie rodzice bardzo szybko uczą się swojego dziecka i a jednocześnie dziecko poznaje swoich rodziców.
