W cukrzycy przestrzeganie zaleceń medycznych tylko w teorii jest proste; praktyka jest trudniejsza. W Polskim Stowarzyszeniu Diabetyków (PSD) zdajemy sobie sprawę z tego, że istnieją problemy z systematycznym przyjmowaniem leków (pacjenci zapominają je przyjmować), ale też chorzy często nie rozumieją, jak powinni stosować przepisane leki. Brakuje bowiem czasu w gabinecie lekarza diabetologa na wyjaśnienie wszystkich nurtujących pacjenta kwestii. Tu nie ma strony winnej; to rezultat organizacji i działania polskiego systemu ochrony zdrowia.
Przestrzeganie zaleceń medycznych w priorytecie
Aby nieco zaradzić wspomnianym problemom, PSD przygotowało materiały edukacyjne dla pacjentów, wyjaśniające, jak przygotować się do wizyty u lekarza i na co zwracać uwagę w kontekście adherencji. Wiele miejsca poświęciliśmy na wyjaśnienie pacjentom, czym jest adherencja – bardzo ważna w leczeniu cukrzycy (zarówno w kwestii systematycznego przyjmowania leków, jak i diety i aktywności fizycznej), a także istotna od strony profilaktyki, gdyż dzięki przestrzeganiu zaleceń medycznych możemy zapobiegać powikłaniom wynikającym z cukrzycy. Pacjenci często jeszcze nie zdają sobie sprawy z tego, że dobra adherencja ma zasadnicze znaczenie dla uzyskania ogólnych dobrych wyników leczenia, dla poprawy samopoczucia osoby chorej i uporządkowania życia jej samej oraz bliskich, którzy przecież również doświadczają obecności cukrzycy w rodzinie, gdyż angażowani są w działania służące samokontroli i samoopiece chorego.
W kontekście przestrzegania zaleceń medycznych w cukrzycy trzeba więc poprawić edukację pacjenta, komunikację na linii zespół terapeutyczny (lekarz, pielęgniarka, koordynator) – pacjent oraz rozumienie przez chorych znaczenia przestrzegania zaleceń medycznych – przede wszystkim dla nich samych, ale też i bliskich. Pamiętajmy też, że adherencja przy cukrzycy ma miejsce nie tylko w gabinecie lekarskim, ale również w domu.
Adherencja w cukrzycy wspierana nowoczesną technologią
Nowoczesne technologie, jak systemy ciągłego monitorowania poziomu glikemii (CGM) i pompy insulinowe, bardzo pomagają w uzyskaniu dobrej adherencji w cukrzycy. Systemy CGM są skutecznym narzędziem terapeutycznym, ale też i edukacyjnym dla osób z cukrzycą. Trzeba sobie uświadomić, że to rozwiązanie technologiczne nie jest obecnie luksusowym gadżetem, tylko elementem standardu w opiece nad chorymi z cukrzycą, który usprawnia adherencję terapeutyczną i wspomaga pacjentów w samoopiece i w zapewnianiu im bezpieczeństwa zdrowotnego, ale też wspiera poczucie bezpieczeństwa u bliskich chorego, którzy mogą również mieć wgląd poprzez aplikację w aktualne parametry glikemii chorego. Systemy te służą także lekarzom, którzy mogą w pełni monitorować wahania glikemii u osób z cukrzycą. Pomagają również w wyrabianiu u pacjentów nawyku systematycznej samokontroli i samoopieki.
Niestety, w Polsce refundacja tych nowoczesnych rozwiązań technologicznych nie obejmuje wszystkich pacjentów. Jeśli chodzi o opiekę nad dziećmi z cukrzycą typu 1, to jesteśmy w czołówce krajów i marzy nam się, aby podobna sytuacja miała miejsce również w odniesieniu do osób dorosłych. Na razie osoby z cukrzycą typu 1 korzystają z refundacji na system CGM, ale na pompy insulinowe, które dozują automatycznie porcję tego hormonu w oparciu o wskazania czujnika poziomu glikemii, refundacja przysługuje jedynie do 26. roku życia. Środowisko diabetologiczne pacjentów i ekspertów klinicystów zabiega więc o to, aby nie odbierać poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentom po 26. roku życia i również zapewnić im refundację na pompy insulinowe. W cukrzycy typu 2 refundowany jest tylko jeden system. Przysługuje on jedynie osobom będącym na intensywnej insulinoterapii, czyli wymagającym trzech wstrzyknięć insuliny na dobę, oraz kobietom ciężarnym oraz osobom niewidomym. Pozostałe osoby z cukrzycą typu 2 takiej refundacji nie mają, co dla chorych jest niezrozumiałe – tym bardziej, że za granicą systemy CGM są standardem zapewniającym bezpieczeństwo zdrowotne osobom z cukrzycą, a dokonywane zmiany w prawie, np. we Włoszech czy w Niemczech, ułatwiają uzyskanie refundacji na te urządzenia.
Autor tekstu:
