W specjalistycznej opiece poporodowej nad tkankami krocza wykorzystywane mogą być preparaty wspomagające regenerację tkanek, a nawet lasery – w ramach ginekologii estetycznej. O ich zastosowaniu zawsze decyduje lekarz.
Wszystkie elementy strukturalne pochwy, znajdujące się pod jej błoną śluzową, ulegają w czasie porodu ekstremalnemu rozciągnięciu – czasem tak znacznemu, że – w obawie przed rozerwaniem jej ściany – zachodzi konieczność wykonania nacięcia krocza. Ma to na celu zabezpieczenie młodej kobiety przed rozerwaniem powięzi, czyli tkanki, która odpowiada za sprężystość, elastyczność pochwy i zniwelowanie skutków odległych uszkodzeń poporodowych jak wypadanie pochwy lub problemy z trzymaniem moczu. Czasami takie destrukcyjne zmiany zachodzą bez uszkodzenia powierzchniowej warstwy ściany pochwy, kiedy nie nacina się krocza i nie ma pęknięcia ścian pochwy. Pozostaje wiotka i szeroka pochwa – co stanowi kolosalny dyskomfort dla młodej kobiety tuż po porodzie, a w przyszłości po kilkudziesięciu latach stanowi przyczynę problemów uroginekologicznych, jak wypadanie pochwy i/lub wysiłkowe nietrzymanie moczu. Aby temu zapobiec i przeciwdziałać każda młoda mama po 4-6 tygodniach od porodu powinna zgłosić się na wizytę kontrolną, aby lekarz ginekolog mógł ocenić stan tkanek pochwy i krocza i zalecić ewentualne postępowanie regeneracyjno – fizjoterapeutyczne.
Połóg – czas na intensywną regenerację
Połóg, czyli pierwsze 6 tygodni po porodzie, to okres najbardziej istotny dla regeneracji krocza i pochwy. Jeśli w trakcie porodu wymagane było nacięcie krocza lub zaistniała konieczność chirurgicznego szycia rozerwanych tkanek, trzeba wyjątkowo skrupulatnie dbać o odpowiednią higienę – aby zminimalizować ryzyko zakażenia tkanek i rozwoju stanu zapalnego. W przypadku nadmiernego rozciągnięcia krocza, ale bez rany po nacięciu, istotnymi czynnikami wpływającymi na regenerację tego obszaru są również zachowania położnicy (czyli świeżo upieczonej mamy). Młode dziewczyny nie zdają sobie sprawy, że w połogu, kiedy nie ma jeszcze gry hormonalnej (bo w tym okresie brakuje estrogenów), w wyniku nieprawidłowych zachowań, na przykład dużego wysiłku fizycznego wykorzystującego tłocznię brzuszną, co ma miejsce np. w pozycji kucznej, podczas zginania się bez udziału nóg przy dźwiganiu dziecka czy nieodpowiednio usytuowanej wanienki do kąpania dziecka, doprowadzają do nadmiernego i później już nieodwracalnego rozciągnięcia tkanek pochwy i krocza.
Standard opieki okołoporodowej
Poza wyżej wspomnianym sposobem zachowania się i dbaniem – przy wykonywaniu wysiłku fizycznego – o postawę fizjologiczną, stosuje się kilka metod wspomagających regenerację pochwy. Procedury te dotyczą zarówno przywrócenia pochwie jak największej sprężystości i elastyczności, a tym samym – odpowiedniej, satysfakcjonującej kobietę i jej partnera szerokości pochwy, jak również – dbania o stan śluzówki z odpowiednim jej nawilżeniem.
- Regeneracja pochwy i krocza
Preparaty wspierające odnowę tkanek w okresie poporodowym mogą zawierać drobnocząsteczkowy kwas hialuronowy – ułatwia on leczenie i gojenie się ran po porodzie. Taka forma tego związku ma największy potencjał wspomagania procesów regeneracyjnych i gojenia, a także poprzez odpowiednie nawilżenie poprawia komfort kobiety. Trzeba jednak pamiętać, aby rozsądnie podchodzić do stosowania tego typu środków i wybierać te, które nie zawierają parabenów, roślinnych dodatków, mogących być czynnikami alergizującymi, a także – wręcz w szczególności – hormonów. Natomiast w razie zakażenia lub stanu zapalnego trzeba niezwłocznie skontaktować się z ginekologiem i wykonać badania, aby wykluczyć poważną chorobę, która może być maskowana przez nawracające infekcje lub w której nawracające infekcje są jednym z pierwszych objawów – co ma miejsce m.in. w raku szyjki macicy.
Odnośnie przywrócenia odpowiedniej objętości pochwy należy wspomnieć o laserowych zabiegach rewitalizacyjnych pochwy, które mają już swoją uznaną pozycję w kwestii poprawy komfortu życia i współżycia u młodych kobiet.
- Specjalistyczna higiena intymna
Tkanki nadwyrężone lub uszkodzone podczas porodu są narażone na ataki patogenów. Ma to miejsce szczególnie w sytuacjach tzw. ziejącej pochwy, czyli nadmiernie rozciągniętej, co stanowi ułatwione wrota infekcji wszelkim patogenom bytującym normalnie na skórze jak i w okolicach odbytu. Po przedostaniu się do pochwy mikroorganizmy te zaburzają jej ekosystem, wywołując stany zapalne. Prawidłowa higiena intymna w okresie poporodowym jest więc niezmiernie istotna, bo w tym okresie okolice intymne są bardzo podatne na rozwój stanów zapalnych. Zakażeniom sprzyja też deficyt estrogenów. Brak tych hormonów, co jest normalne dla okresu połogu – doprowadza do zmniejszonej ilości śluzu w pochwie, co z kolei ma wpływ na brak naturalnej odporności pochwy przed inwazją patogenów z zewnątrz.
Mamy obecnie do dyspozycji wiele nowoczesnych preparatów zawierających substancje antyseptyczne, które mogą być stosowane do higieny intymnej okolic krocza po porodzie. Preparaty te mają rozmaitą postać, np. emulsji, żelu; dostępne są w aptekach. Oczywiście warto, przed zastosowaniem odpowiedniego preparatu skonsultować się z lekarzem prowadzącym, który może zalecić stosowanie przez kilka dni globulek z antyseptykiem likwidujących początek stanu zapalnego lub nawet w celach profilaktycznych.
U kobiet, u których konieczne było nacięcie krocza, należy zadbać, aby gojenie rany zachodziło szybko i prawidłowo. Nie należy więc uciskać okolic krocza ciasną bielizną i stosować podpasek, gdyż wprawdzie chłoną one wydzielinę z pochwy, ale jednocześnie tworzą środowisko będące pożywką do rozwoju bakterii patogennych. Istotną sprawą jest częsta zmiana bielizny i zadbanie, aby była ona luźna i nie drażniąca. Odpowiednie postępowanie kobiet w okresie połogu ma kolosalne znaczenie na przyszłość. Utrzymanie odpowiedniego komfortu życia, prawidłowej statyki narządu rodnego, zlikwidowanie przyczyn przewlekłych stanów zapalnych pochwy w bardzo dużej mierze zależą od sposobu poporodowego dbania o stan pochwy i szybką jej regenerację.
