Naukowcy z Izraela stworzyli w laboratorium model ludzkiego embrionu z komórek macierzystych, bez użycia plemników, komórek jajowych i macicy, co daje unikalny wgląd we wczesne etapy rozwoju embrionalnego.
Zdaniem zespołu z izraelskiego Instytutu Nauki Weizmanna model przypomina embrion w 14. dniu życia, kiedy nabywa struktury wewnętrzne, ale wcześniej tworzą się podstawy narządów.
Praca naukowców została opublikowana w czasopiśmie Nature w środę po wydaniu wstępnego druku w czerwcu podczas dorocznego spotkania Międzynarodowego Towarzystwa Badań nad Komórkami Macierzystymi (ISSCR) w Bostonie.
Izraelski zespół podkreślił, że daleko mu do stworzenia embrionu od zera.
„Pytanie brzmi: kiedy model zarodka uznaje się za embrion? Kiedy to nastąpi, znamy przepisy. W tej chwili jesteśmy naprawdę daleko od tego punktu” – powiedział lider zespołu Jacob Hanna.
Stwierdzili jednak, że praca ta może otworzyć drzwi do nowych sposobów testowania wpływu leków na ciążę, lepszego zrozumienia poronień i chorób genetycznych, a być może nawet hodowli tkanek i narządów do przeszczepów.
„Nie są identyczne. Istnieją różnice w stosunku do ludzkich embrionów, ale mimo to po raz pierwszy otwierasz atlas lub podręcznik i możesz powiedzieć: tak, naprawdę widzę między nimi podobieństwo” – powiedział Hanna.
Jego zespół pobrał komórki macierzyste pochodzące z komórek skóry dorosłego człowieka, a także inne wyhodowane w laboratorium, a następnie przywrócił komórki do pierwotnego stanu, z potencjałem przekształcenia się w komórki różnych typów.
Następnie zmanipulowali je, aby stworzyć podstawę czegoś strukturalnie przypominającego embrion. Nie jest to rzeczywisty czy syntetyczny embrion – termin krytykowany przez ISSCR i innych naukowców – a raczej model pokazujący, jak embrion działa.
„W ok. 1 procencie agregatów możemy zobaczyć, że komórki zaczynają prawidłowo różnicować, migrować i sortować się do właściwej struktury, a najdalej, jak mogliśmy dotrzeć, to 14 dzień rozwoju ludzkiego zarodka” – powiedział.
Hanna powiedzia, że ich następnym celem jest awans do 21. dnia i osiągnięcie progu 50% wskaźnika sukcesu.
Magdalena Żernicka-Goetz, profesor rozwoju i komórek macierzystych na Uniwersytecie w Cambridge, powiedziała, że badanie łączy sześć innych podobnych modeli ludzkich embrionów opublikowanych w tym roku przez zespoły z całego świata, w tym z jej laboratorium.
„Żaden z tych modeli w pełni nie podsumowuje naturalnego rozwoju człowieka, ale każdy z nich wzbogaca możliwości eksperymentalnego badania wielu aspektów rozwoju człowieka” – stwierdziła.
Hanna i inne osoby zauważyły, że badanie rodzi pewne pytania etyczne dotyczące możliwości potencjalnej przyszłej manipulacji rozwojem ludzkiego embrionu. Dokonał jednak porównania do fizyki jądrowej, argumentując, że nie należy wstrzymywać wszelkich badań w tej dziedzinie, ponieważ ktoś mógłby zdecydować się na zbudowanie bomby atomowej.
Ważne jest, aby angażować i w pełni informować społeczeństwo „nie robiąc nic w cieniu”.
(Reuters)
