Leczenie zabiegowe nie powoduje, że pacjent z dławicą może zrezygnować ze zdrowego stylu życia czy z zażywania leków. Trzeba pamiętać, że leczenie zabiegowe nie zapobiega progresji miażdżycy. Postęp tej choroby hamują jedynie zdrowy styl życia i optymalna farmakoterapia.
Najpoważniejszym zagrożeniem zdrowotnym w Polsce są choroby układu krążenia – są one najważniejszą przyczyną zgonów. Wśród tych schorzeń choroba niedokrwienna serca ma największe znaczenie. Najczęściej występującą formą choroby niedokrwiennej serca jest dławica piersiowa.
Tradycyjnie uważało się, że dławica objawia się dolegliwościami w klatce piersiowej – w szczególności za mostkiem – o charakterze ucisku, pieczenia, ściskania, mogącymi promieniować do barku, lewego ramienia, lewej ręki, szczęki, które najczęściej występują przy wysiłku fizycznym. Jednak badania dowiodły, że równie często dławica może objawiać się symptomami takimi, jak uczucie zmęczenia, duszności, rozpierania, dyskomfortu w klatce piersiowej i dolegliwości te niekoniecznie muszą być związane z wysiłkiem fizycznym. U kobiet częściej zdarza się, że dolegliwości towarzyszące dławicy nie są bezpośrednio z nim związane.
Dławica może mieć kilka przyczyn. Jedną jest miażdżyca, powodująca zwężenie przez blaszkę miażdżycową tętnic dochodzących do serca. Drugą przyczyną mogą być zmiany chorobowe w najmniejszych tętniczkach w mięśniu sercowym – kapilarach i arteriolach, a trzecią – obkurczanie się tętnicy pod wpływem różnych czynników, np. stresu albo kontaktu z zimnym powietrzem. U wielu pacjentów przyczyny powodujące dławicę piersiową mogą współistnieć. Z tego właśnie wynika różnorodność objawów dławicy. W zależności od tego, która przyczyna u konkretnego pacjenta dominuje, pojawiają się charakterystyczne dla niej symptomy.
Rozwinięcie się dławicy stanowi poważny problem, ponieważ obniża się jakość życia pacjenta, zmniejsza się jego wydolność fizyczna, a także notuje się negatywny wpływ choroby na psychikę. Dotknięte dławicą piersiową osoby mają czterokrotnie większe ryzyko zachorowania na depresję. Również wielokrotnie częściej przestają być aktywne zawodowo – trzykrotnie zwiększa się ryzyko niepełnosprawności, pięciokrotnie – ryzyko utraty pracy. Osoby z dławicą także częściej niż pacjenci bez dławicy doznają udaru czy zawału serca.
Jak zatrzymać dławicę?
Bardzo ważne jest, że dławicę można skutecznie leczyć. Mamy trzy formy leczenia i zapobiegania progresji tej choroby. Jedną z nich jest zdrowy styl życia, obejmujący zdrowe wybory żywieniowe, regularną aktywność fizyczną oraz unikanie dymu tytoniowego. Drugą formą jest terapia farmakologiczna. Obecnie dysponujemy lekami, które hamują progresję miażdżycy; zmniejszają one również ryzyko wystąpienia zawału serca, udaru mózgu i zgonu. Dysponujemy także lekami, które w pierwszym rzędzie zapobiegają występowaniu bólów dławicowych, zmniejszają ich liczbę i natężenie, zwiększają wydolność fizyczną pacjentów z dławicą i poprawiają jakość ich życia.
W części przypadków może być jednak konieczne leczenie zabiegowe. Badania potwierdzają, że postępowanie zabiegowe wydłuża życie i poprawia jego jakość w niektórych grupach pacjentów, np. u osób z ostrym zespołem wieńcowym albo z ciężką, oporną na leczenie dławicą.
Optymalna farmakoterapia w dławicy ma duże znaczenie
Z badań wynika, że ponad 60% pacjentów nie przyjmuje optymalnej farmakoterapii w najlepszym dla konkretnego pacjenta schemacie leczenia. Precyzyjne dobranie planu terapeutycznego do danego pacjenta nie jest łatwe i w wielu przypadkach wymaga wykonania wysokospecjalistycznych badań. Z punktu widzenia, nie tylko lekarza ale również pacjenta jest jednak bardzo istotne.
W schemacie postępowania farmakoterapeutycznego u pacjentów z dławicą wykorzystywane są różne grupy leków. Mamy dwa cele w leczeniu pacjentów z dławicą. Po pierwsze należy stosować leki pomagające korygować nasilenie głównych czynników ryzyka i poprawiające rokowanie, tzn. zmniejszające ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Drugim celem leczenia, równie istotnym, a z perspektywy pacjenta może nawet istotniejszym, jest zmniejszenie, a najlepiej eliminacja dolegliwości, co zwiększa komfort życia i umożliwia normalne funkcjonowanie pacjentów. Wśród leków, które poprawiają komfort życia są też takie, które działają cytoprotekcyjnie.
Pacjencie, poznaj swoją dławicę!
Kampania „Poznaj swoją dławicę” jest realizowana razem ze Światową Federacją Serca oraz Global Heart Hub, w Polsce dodatkowo pod patronatem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Ma ona na celu zwiększenie świadomości pacjentów na temat sposobów diagnostyki i leczenia dolegliwości dławicowych. Niestety, nie każdy pacjent z dławicą piersiową jest w Polsce zdiagnozowany – z badań epidemiologicznych wynika, że u 43% pacjentów dławica pozostaje nierozpoznana. Jeśli dławica nie jest zdiagnozowana, nie mogą być wdrożone odpowiednia diagnostyka i leczenie, co powoduje, że 60% pacjentów z dławicą nie otrzymuje optymalnej terapii. Kampania ma więc również na celu zmotywowanie osób, które mają dolegliwości o charakterze dławicowym, do kontaktu z lekarzem.
Wiemy też, że jeśli dławica jest zdiagnozowana, a farmakoterapia została wdrożona, to zdarza się – wcale nierzadko – że leczenie nie jest stosowane regularnie bądź terapia jest przerywana. Stąd kolejnym celem kampanii „Poznaj swoją dławicę” jest spowodować, aby pacjenci nie przerywali leczenia lekami i regularnie konsultowali się z lekarzem.
Autor tekstu:
