Wyniki licznych dużych międzynarodowych badań przedstawionych na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej (ESMO) 2024 wykazały, że immunoterapia poprawia długoterminowe ogólne przeżycie u pacjentów z różnymi typami nowotworów, w tym zaawansowanym czerniakiem, potrójnie ujemnym rakiem piersi i mięśniakowatym rakiem pęcherza moczowego.
„Głównym przesłaniem wszystkich tych badań jest to, że immunoterapia nadal spełnia swoje obietnice i nadzieję na długoterminowe przeżycie u wielu pacjentów z różnymi typami nowotworów” — powiedziała Alessandra Curioni-Fontecedro, dr n. med., profesor onkologii na Uniwersytecie we Fryburgu i dyrektor onkologii w szpitalu we Fryburgu w Szwajcarii. „Podczas ESMO 2024 widzimy wiele badań dotyczących różnych nowotworów, które pokazują, że immunoterapia może działać przez długi czas”.
Zaawansowany czerniak
Wyniki badania fazy III immunoterapii z terapią opartą na anty-PD-1 wykazały utrzymującą się długoterminową korzyść w zakresie przeżycia u pacjentów z zaawansowanym czerniakiem. Po obserwacji trwającej co najmniej 10 lat mediana całkowitego przeżycia wyniosła 71,9 miesiąca u pacjentów losowo przydzielonych do skojarzonej immunoterapii z niwolumabem i ipilimumabem w badaniu CheckMate 067. Niewielu pacjentów wykazujących dobrą początkową odpowiedź na immunoterapię opartą na anty-PD-1, bez progresji choroby przez co najmniej 3 lata, zmarło na czerniaka po 10 latach (10-letni wskaźnik przeżycia dla czerniaka = 96%). Naukowcy zasugerowali, że istnieje obecnie potencjał wyleczenia u pacjentów reagujących na te metody leczenia.
„Wyniki tego badania potwierdzają potencjał wyleczenia immunoterapią u pacjentów z zaawansowanym czerniakiem” — zgodził się Marco Donia, dr n. med., dr n. med., adiunkt onkologii klinicznej w Narodowym Centrum Terapii Immunologicznej Raka Danii, Szpital Uniwersytecki w Kopenhadze. Dodał: „W przypadku pacjentów, u których nie obserwuje się progresji choroby po 3 latach, te długoterminowe wyniki pokazują, że większość z nich nigdy [nie wykazuje progresji choroby]. W tej grupie pacjentów przeżywalność swoista dla czerniaka jest bardzo wysoka”.
Potrójnie ujemny rak piersi
Poprawę ogólnego przeżycia dzięki immunoterapii odnotowano również we wczesnym stadium potrójnie ujemnego raka piersi. Wyniki wykazały statystycznie istotną i klinicznie znaczącą poprawę ogólnego przeżycia dzięki immunoterapii w połączeniu z chemioterapią przed operacją i kontynuowaną immunoterapią po operacji. 5-letni wskaźnik ogólnego przeżycia wyniósł 86,6% u pacjentów poddanych immunoterapii i 81,2% w grupie placebo.
„To badanie pokazuje poprawę dzięki immunoterapii u pacjentów z najbardziej agresywnym podtypem raka piersi, u których wcześniej mogliśmy oferować tylko chemioterapię” — powiedział dr Curioni-Fontecedro. „Myśleliśmy, że rak piersi może nie być wrażliwy na samą immunoterapię, ale jej stosowanie w połączeniu z chemioterapią przed operacją, a następnie później, poprawia ogólne przeżycie u wielu pacjentów. Wyniki sugerują możliwość, że połączenie metod leczenia może prowadzić do uwrażliwienia potrójnie ujemnego raka piersi na immunoterapię”.
Rak pęcherza naciekający mięśnie
Podobną poprawę ogólnego przeżycia przy podaniu immunoterapii przed operacją zaobserwowano w badaniu pacjentów z rakiem pęcherza naciekającym mięśnie. W badaniu III fazy NIAGARA pacjentów losowo przydzielono do immunoterapii durwalumabem w połączeniu z chemioterapią przed radykalną cystektomią, a następnie kontynuowano immunoterapię lub stosowano wyłącznie chemioterapię przed operacją. Pacjenci leczeni immunoterapią wykazali istotnie dłuższe przeżycie bez zdarzeń (współczynnik ryzyka [HR] = 0,68; 95% przedział ufności [CI] = 0,56–0,82; P < 0,001) i ogólne przeżycie (HR = 0,75; 95% CI = 0,59–0,93; P = 0,0106) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi wyłącznie chemioterapię. Naukowcy zauważyli, że podanie immunoterapii przed zabiegiem nie wydaje się mieć negatywnego wpływu na możliwość wykonania radykalnej cystektomii, którą wykonano u 88% pacjentów z grupy immunoterapii i 83% pacjentów z grupy kontrolnej.
Pytania bez odpowiedzi
Patrząc na przyszłość badań nad immunoterapią, dr Curioni-Fontecedro podzieliła się następującymi komentarzami: „Wciąż mamy kilka ważnych pytań, na które nie ma odpowiedzi. Pierwsze z nich to zrozumienie, dlaczego nowotwory nawracają u niektórych pacjentów pomimo początkowej odpowiedzi na immunoterapię. Nadal nie rozumiemy, w jaki sposób u niektórych pacjentów może wystąpić oporność na immunoterapię. Musimy zrozumieć, co dzieje się u tych pacjentów, jakie są mechanizmy oporności i jak możemy je pokonać”.
Zasugerowała, że ważne jest, aby badacze kliniczni i firmy farmaceutyczne współpracowały ze sobą, aby skutecznie podejść do kwestii oporności na immunoterapię. „Dopóki kwestia oporności będzie badana w izolacji, patrząc na poszczególne środki immunoterapeutyczne, to nie wystarczy. Powinniśmy wszyscy połączyć siły, aby poprawić zrozumienie i promować lepsze leczenie w przyszłości”.
(ASCO)
