Rak płuc to wciąż największe wyzwanie onkologii w Polsce, będąc najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Jednak diagnoza ta nie musi oznaczać wyroku. Postęp, jaki dokonał się w ostatnich latach – zwłaszcza dzięki immunoterapii i lekom celowanym molekularnie – daje pacjentom szansę na długie życie, nawet w zaawansowanym stadium choroby. Poniżej znajdziesz kluczowe informacje o objawach i diagnostyce, a w dalszej części strony – artykuły naszych ekspertów.
Czym jest rak płuc? Rodzaje i podział
Rak płuc (łac. carcinoma pulmonis) to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka dróg oddechowych. Dla pacjenta i lekarza kluczowe jest ustalenie, z jakim typem raka mamy do czynienia, ponieważ determinuje to całą ścieżkę leczenia.
Wyróżniamy dwa główne typy:
- Rak niedrobnokomórkowy (NDRP): Stanowi ok. 80-85% wszystkich przypadków. Rośnie wolniej i daje większe szanse na leczenie operacyjne. Do tej grupy zaliczamy m.in.:
- Raka gruczołowego (gruczolakorak) – najczęstszy, występuje nawet u osób niepalących.
- Raka płaskonabłonkowego.
- Raka wielkokomórkowego.
- Rak drobnokomórkowy (DRP): Stanowi ok. 15% przypadków. Jest bardzo agresywny, szybko rośnie i wcześnie daje przerzuty, ale jednocześnie wykazuje dużą wrażliwość na chemioterapię i radioterapię.
Objawy raka płuc – co powinno zaniepokoić?
Podstępność raka płuc polega na tym, że płuca nie bolą (nie są unerwione czuciowo). Ból pojawia się dopiero, gdy guz nacieka na opłucną lub ścianę klatki piersiowej. Dlatego tak ważne jest zwracanie uwagi na inne sygnały.
Do najczęstszych objawów raka płuc należą:
- Kaszel: Najważniejszy objaw. Jeśli palisz i Twój kaszel zmienił charakter (z porannego na uporczywy) lub jeśli nie palisz, a kaszlesz powyżej 3 tygodni bez infekcji – koniecznie wykonaj badania.
- Duszność i świszczący oddech: Uczucie braku powietrza, nawet przy niewielkim wysiłku.
- Krwioplucie: Odksztuszanie wydzieliny z domieszką krwi. Jest to objaw alarmowy wymagający natychmiastowej diagnostyki.
- Ból w klatce piersiowej lub barku: Często mylony z bólami zwyrodnieniowymi (charakterystyczny dla guza Pancoasta zlokalizowanego w szczycie płuca).
- Nawracające zapalenia płuc: Infekcje, które „nie chcą przejść” mimo antybiotyków.
- Zespół żyły głównej górnej: Obrzęk twarzy i szyi oraz poszerzenie żył na klatce piersiowej.
Ważne: Ogólne osłabienie, nagła utrata masy ciała i brak apetytu to tzw. objawy ogólne, które towarzyszą wielu nowotworom, w tym rakowi płuc.
Przyczyny – czy tylko palenie tytoniu?
Głównym czynnikiem ryzyka jest dym tytoniowy – odpowiada on za ok. 90% zachorowań. Dotyczy to zarówno palaczy czynnych, jak i biernych. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z liczbą wypalanych papierosów i czasem trwania nałogu (tzw. paczkolata).
Inne czynniki ryzyka to:
- Ekspozycja na azbest, radon oraz metale ciężkie.
- Zanieczyszczenie powietrza (smog).
- Choroby płuc (POChP, gruźlica) i predyspozycje genetyczne.
Diagnostyka raka płuc – jak wykryć chorobę?
Szybka ścieżka diagnostyczna jest kluczowa. Zwykłe zdjęcie RTG klatki piersiowej często jest niewystarczające do wykrycia małych zmian.
- Tomografia komputerowa (TK): Podstawowe badanie obrazowe, które pozwala precyzyjnie zlokalizować guza i ocenić węzły chłonne. W Polsce funkcjonują programy profilaktyczne wykorzystujące niskodawkową tomografię (NDTK) dla palaczy.
- Bronchoskopia: Badanie endoskopowe polegające na wprowadzeniu kamery do dróg oddechowych. Pozwala pobrać wycinek do badania histopatologicznego.
- EBUS/EUS: Nowoczesne metody ultrasonografii wewnątrzoskrzelowej, służące do oceny węzłów chłonnych śródpiersia.
- PET-CT: Badanie całego ciała, zlecane w celu wykluczenia przerzutów odległych.
Nowoczesne leczenie raka płuc
Onkologia pulmonologiczna przechodzi rewolucję. O ile dawniej podstawą była tylko chirurgia i chemioterapia, dziś dysponujemy metodami personalizowanymi.
- Leczenie operacyjne: Usunięcie płata płuca (lobektomia) lub całego płuca (pneumonektomia). Możliwe głównie w raku niedrobnokomórkowym we wczesnym stadium.
- Radioterapia i Chemioterapia: Metody standardowe, często łączone (radiochemioterapia).
- Immunoterapia: Leki odblokowujące układ odpornościowy pacjenta, by ten sam walczył z nowotworem. To przełom, który znacząco wydłuża życie pacjentów z zaawansowanym rakiem płuc.
- Leczenie celowane molekularnie: U pacjentów wykonuje się badania genetyczne (np. mutacje w genach EGFR, ALK, ROS1). Jeśli mutacja występuje, podaje się leki w tabletkach, które uderzają precyzyjnie w komórki rakowe, oszczędzając zdrowe tkanki.
Eksperci o raku płuc – baza wiedzy
Rak płuc to choroba złożona, a każda diagnoza jest inna. Poniżej zebraliśmy artykuły napisane przez czołowych specjalistów chorób płuc i najnowsze doniesienia ze świata medycyny dot. raka płuca.
Rozszerzenie wskazań dla Imfinzi (durwalumab) w leczeniu raka płuca
Datopotamab deruxtecan ze statusem przełomowej terapii
Groźne skutki POChP
Ozymertynib z nowymi wskazaniami
Komisja Europejska zatwierdza BRAFTOVI i MEKTOVI w leczeniu raka płuc z mutacją BRAFV600E
FDA zatwierdza lek tarlatamab na drobnokomórkowego raka płuc
KRAZATI udowodniło skuteczność w leczeniu zaawansowanego raka płuc z mutacją KRASG12C
Augtyro zatwierdzony w leczeniu raka płuca z mutacją w genie ROS1
Badania przesiewowe w kierunku raka płuc
Zdiagnozowani, ale nieleczeni – Polska w raporcie
Spis Treści
Polecamy
Zapisz się do naszego newslettera
Informacje o najnowszych artykułach prosto do twojej skrzynki pocztowej







