Aktualne prognozy śmiertelności na raka dla Unii Europejskiej pokazują, że w nadchodzących latach możemy spodziewać się dalszego spadku liczby zgonów spowodowanych nowotworami.
Według analiz, w latach 2020–2025 przewiduje się spadek śmiertelności z powodu raka o 3,5% wśród mężczyzn oraz o 1,2% u kobiet. Szczególnie wyraźny spadek śmiertelności odnotowuje się w przypadku raka piersi, zwłaszcza w grupie kobiet w wieku 50–69 lat (spadek o 9,8%) oraz w grupie 70–79 lat (spadek o 12,4%).
Prognozy zgonów na raka w UE w 2025 roku — co mówią najnowsze dane?
Chociaż ogólne prognozy zgonów na raka w UE w 2025 roku napawają optymizmem, to w przypadku niektórych nowotworów przewiduje się wzrost śmiertelności. Dotyczy to zwłaszcza raka trzustki u obu płci, a także raka płuc i pęcherza moczowego u kobiet.
Dane pochodzą z analizy przeprowadzonej przez zespół prof. Carlo La Vecchii z Uniwersytetu w Mediolanie. Wyniki badania zostały opublikowane 11 marca 2025 roku w prestiżowym czasopiśmie „Annals of Oncology”.
Długoterminowe trendy: spadek śmiertelności, ale nie wszędzie
Od 2011 roku naukowcy regularnie przygotowują prognozy śmiertelności raka w krajach UE. W ciągu ostatnich 15 lat odnotowano systematyczny spadek wskaźników śmiertelności zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet — przy czym u mężczyzn spadek był bardziej wyraźny, głównie dzięki zmniejszeniu odsetka palaczy.
Warto jednak pamiętać, że całkowita liczba zgonów z powodu raka wciąż pozostaje wysoka, co związane jest z procesem starzenia się społeczeństw. Nadal też występują duże różnice między krajami — najwyższe wskaźniki śmiertelności wciąż notuje się w Europie Środkowej i Wschodniej.
Skąd pochodzą dane? Metodologia badania
Dane wykorzystane w prognozie śmiertelności raka na 2025 rok pochodzą z baz WHO i ONZ i obejmują informacje od 1970 roku dla UE, Francji, Niemiec, Włoch, Polski, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii.
Do wyliczeń zastosowano model regresji liniowej oraz analizę Poissona. Szacowana liczba zgonów, którym udało się zapobiec w latach 1989–2025, obliczona została poprzez porównanie z danymi populacyjnymi i szczytowymi wskaźnikami śmiertelności z 1988 roku.
Prognozy śmiertelności na raka w UE w 2025 — konkretne liczby
Według najnowszych szacunków, w 2025 roku w UE może dojść do około 1 280 000 zgonów z powodu raka. Standaryzowane wskaźniki śmiertelności (ASR) mają wynieść:
- 120,9 zgonów na 100 000 mężczyzn (spadek o 3,5% w porównaniu z 2020 r.),
- 79,1 zgonów na 100 000 kobiet (spadek o 1,2%).
Dla Wielkiej Brytanii przewiduje się 173 000 zgonów, z ASR na poziomie:
- 101,2/100 000 mężczyzn (spadek o 10,1%),
- 82,1/100 000 kobiet (spadek o 6,3%).
Rak trzustki i płuc – sytuacja się pogarsza
Choć prognozy zgonów na raka w UE w 2025 roku są w większości przypadków pozytywne, to w niektórych obszarach sytuacja się pogarsza. Rak trzustki może zanotować wzrost liczby zgonów o 2% u mężczyzn i 3% u kobiet.
W przypadku kobiet przewiduje się także wzrost śmiertelności z powodu raka płuc (o 3,8%) i pęcherza moczowego (o 1,9%).
Na tle innych nowotworów wyróżnia się rak piersi. W UE w latach 50–69 spadek śmiertelności wynosi 9,8%, a w grupie 70–79 lat aż 12,4%.
Według badań, od 1990 roku dzięki postępom w profilaktyce, leczeniu i programach wczesnego wykrywania śmiertelność z powodu raka piersi w UE spadła aż o 30%.
Niestety, pomimo postępów w diagnostyce, rak trzustki wciąż pozostaje jednym z najbardziej śmiertelnych nowotworów. Autorzy raportu zwracają uwagę, że wzrost zachorowań i zgonów może być powiązany z rosnącą częstością występowania otyłości oraz ograniczonymi możliwościami leczenia tego nowotworu.
Co można zrobić, aby śmiertelność z powodu raka nadal spadała?
Eksperci są zgodni: kluczowym elementem walki z rakiem pozostaje ograniczenie palenia. W 2023 roku aż 24% obywateli UE paliło tytoń — co wyraźnie pokazuje, że walka z nałogiem wciąż jest wyzwaniem.
Dodatkowo, aby kontynuować pozytywne zmiany, konieczne są:
- promocja zdrowego stylu życia.
- kontrola wagi i zwalczanie otyłości,
- ograniczanie spożycia alkoholu,
- rozwój badań przesiewowych (rak szyjki macicy, piersi, jelita grubego),
Źródło: ESMO
