Odpowiedzialny pacjent angażuje się nie tylko w proces terapeutyczny i dbanie o swoje zdrowie, ale również w budowanie relacji z personelem medycznym, pamiętając o tym, że po drugiej stronie też stoi człowiek– lekarz bądź inny pracownik służby zdrowia.
W kontaktach pacjenta ze pracownikami ochrony zdrowia ważne są jego relacje z lekarzami, pielęgniarkami i innymi członkami personelu medycznego, ale też dla sprawnego przebiegu procesu diagnostyczno-terapeutycznego istotna jest relacja na linii lekarz – pielęgniarka/inni członkowie personelu medycznego.
Zdarzają się oczywiście przypadki lekarzy z deficytami umiejętnościami miękkich, którzy potrzebują wielu szkoleń z tych kompetencji, ale z drugiej strony mamy również pacjentów, który bardzo często są wymagający, nieuprzejmi, a nieraz i niegrzeczni w stosunku do innych. Poszczególne relacje wyglądają więc bardzo różnie. Zawsze jednak przestrzegam przed tym, żeby za złą jakość tych relacji obarczać winą którąkolwiek ze stron. W relacji pacjent – lekarz mamy bowiem z jednej strony chorego, który przeżywa chwile trudne, a nieraz traumatyczne, jeżeli został dotknięty ciężkim schorzeniem, któremu nie zawsze udaje się dodzwonić do specjalisty, który nieraz bardzo długo czeka na nadejście terminu wizyty, a potem znowu czeka w kolejce pod gabinetem, a z drugiej strony mamy lekarza – człowieka, obciążonego bardzo dużą odpowiedzialnością zawodową, dużą ilością zadań administracyjnych i bardzo dużą liczbą pacjentów. To powoduje, że pojawia się sytuacja wymagająca umiejętnego zarządzania, bo oto do gabinetu wkracza pacjent – mocno już podenerwowany chorobą i oczekiwaniem na wizytę – a za biurkiem siedzi lekarz, który również przeżywa dramaty ludzkie, stara się pomóc choremu najlepiej, jak potrafi, lecz dotykają go liczne obciążenia wynikające z funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Najistotniejsze jest zatem, aby i pacjent, i lekarz wykazali odrobinę dobrej woli względem siebie, żeby nie prowokować sytuacji konfliktowych na samym początku kontaktu.
Dobre relacje sprzyjają adherencji
Wyniki badań naukowych wskazują na dwie istotne kwestie dotyczące adherencji terapeutycznej. Po pierwsze: jeśli pacjent jest świadomy i odpowiedzialny, sprzyja to poprawie kontaktu z lekarzem i adherencji w terapii – przede wszystkim w kwestii przestrzegania zaleceń lekarza. Po drugie: dla dobrej adherencji istotne jest sprzyjające środowisko pracy. Potwierdziły to wyniki badania przeprowadzonego przez Fundację K.I.D.S w szpitalach dziecięcych, w ramach którego rodzice pacjentów oceniali u personelu medycznego zaangażowanie i komunikację, natomiast pracownicy medyczni oceniali swoje środowisko pracy. Okazało się, że największe problemy odnotowane w środowisku pracy związane są ze zbyt silnym obciążeniem administracyjnym – wynika to z limitów systemowych i niemożności przyjmowania takiej liczby pacjentów, jaką lekarze mogliby przyjmować.
Nie obarczajmy więc winą za jakość relacji żadnej ze stron uczestniczących w procesie leczniczym, tylko budujmy zaufanie i dobrą atmosferę. Wymaga to zaangażowania i pracy – pacjentów i personelu medycznego. Ma jednak kluczowe znaczenie dla jakości relacji, ponieważ jeśli pacjent ufa swojemu lekarzowi, wówczas komunikacja między obu tymi stronami jest prawidłowa i pozytywnie wpływa to na cały proces terapeutyczny.
