Pojawił się nowy lek na łuszczycę – i to w wygodnej formie tabletki. Europejska Agencja Leków (EMA) 24 lipca 2026 r. wydała pozytywną opinię i zarekomendowała dopuszczenie do obrotu w Unii Europejskiej preparatu Icotyde (icotrokinra) w leczeniu umiarkowanej do ciężkiej łuszczycy plackowatej u dorosłych oraz u młodzieży od 12. roku życia o masie ciała co najmniej 40 kg. To istotna nowość: będzie to pierwszy doustny lek celujący w szlak interleukiny 23 (IL-23) – mechanizm dotąd dostępny wyłącznie w postaci zastrzyków.
Czym jest łuszczyca plackowata?
Łuszczyca plackowata (zwyczajna) to przewlekła, zapalna choroba skóry, najczęstsza postać łuszczycy. Według danych przytoczonych przez EMA dotyka około 1–4% dorosłych i do 1% dzieci na świecie. Objawia się charakterystycznymi, wyraźnie odgraniczonymi czerwonymi ogniskami (plackami) pokrytymi srebrzystą łuską, które mogą swędzieć, pękać i boleć. Zmiany pojawiają się typowo na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy i w okolicy krzyżowej, ale mogą obejmować też trudne w leczeniu miejsca, jak dłonie, stopy czy okolice intymne.
To nie tylko problem estetyczny. Łuszczyca istotnie obniża jakość życia – wiąże się z dyskomfortem fizycznym oraz obciążeniem psychicznym (wstyd, wycofanie społeczne, ryzyko obniżonego nastroju). Mimo dostępnych terapii wielu chorych nie osiąga zadowalającej kontroli objawów, skuteczność leczenia bywa przemijająca, a część pacjentów doświadcza działań niepożądanych – dlatego nadal potrzebne są skuteczne, bezpieczne i wygodne opcje.
Na czym polega przełom? Pierwszy doustny lek anty-IL-23
Substancja czynna preparatu Icotyde, icotrokinra, działa poprzez blokowanie receptora interleukiny 23 (IL-23) – białka odgrywającego kluczową rolę w procesie zapalnym leżącym u podłoża łuszczycy. Hamując działanie IL-23, lek zmniejsza stan zapalny i objawy choroby.
Leki celujące w IL-23 są już w UE dostępne, ale wyłącznie jako iniekcje (zastrzyki). Icotyde jako pierwszy oferuje ten mechanizm w formie doustnej – co dla wielu pacjentów może oznaczać większą wygodę i mniejszą barierę przed rozpoczęciem leczenia.
Co wykazały badania kliniczne?
Opinię EMA oparto na danych z czterech badań fazy 3 z udziałem 2 500 pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej łuszczycą plackowatą. Wyniki po 16 tygodniach leczenia były wyraźne:
- 50–57% pacjentów przyjmujących Icotyde osiągnęło PASI 90 (co najmniej 90-procentową poprawę w skali nasilenia łuszczycy PASI) – wobec zaledwie 1–4% w grupie placebo.
- 65–71% pacjentów uzyskało wynik IGA 0 lub 1, czyli skórę czystą lub niemal czystą ze zmian łuszczycowych – wobec 8–11% przy placebo.
Czwarte badanie objęło chorych ze zmianami w trudnych do leczenia lokalizacjach – na owłosionej skórze głowy, w okolicach narządów płciowych oraz na dłoniach i stopach.
Bezpieczeństwo
Icotyde ma korzystny profil bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zakażenia grzybicze, które wystąpiły u ok. 1,1% pacjentów. Jak zawsze, o kwalifikacji do leczenia i monitorowaniu terapii decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny.
Co oznacza rekomendacja EMA i kiedy lek będzie w Polsce?
Pozytywna opinia wydana przez komitet CHMP to etap pośredni, a nie ostateczna rejestracja. Opinia trafia teraz do Komisji Europejskiej, która podejmuje decyzję o pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu w całej UE.
Po wydaniu pozwolenia o cenie i refundacji decyduje już każde państwo członkowskie osobno. W Polsce oznacza to ścieżkę przez Ministerstwo Zdrowia i ocenę AOTMiT. Obecnie chorzy na umiarkowaną i ciężką łuszczycę plackowatą w Polsce mogą być leczeni w ramach programu lekowego (m.in. lekami biologicznymi podawanymi we wstrzyknięciach oraz doustnymi terapiami celowanymi). Dostępność nowego doustnego leku, takiego jak Icotyde, będzie zależeć od dalszych decyzji refundacyjnych.
Podmiotem odpowiedzialnym za Icotyde jest firma Janssen-Cilag International N.V.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak działa icotrokinra? Blokuje receptor interleukiny 23 (IL-23) – białka napędzającego stan zapalny w łuszczycy – dzięki czemu zmniejsza zapalenie i objawy choroby.
Jak skuteczny jest nowy lek? Po 16 tygodniach 50–57% pacjentów osiągnęło PASI 90 (co najmniej 90% poprawy), a 65–71% miało skórę czystą lub niemal czystą (IGA 0/1) – znacznie więcej niż w grupie placebo.
Dla kogo przeznaczony jest Icotyde? Dla dorosłych i młodzieży od 12. roku życia (o masie ciała co najmniej 40 kg) z umiarkowaną do ciężkiej łuszczycą plackowatą.
Kiedy lek będzie dostępny w Polsce? Nie wiadomo. Najpierw potrzebna jest decyzja Komisji Europejskiej, a następnie krajowe decyzje o refundacji (Ministerstwo Zdrowia, AOTMiT).
Źródło: European Medicines Agency, komunikat „First oral medicine targeting interleukin-23 receptor recommended for plaque psoriasis”, 24 lipca 2026 r. Podmiot odpowiedzialny: Janssen-Cilag International N.V.
