Na całym świecie co roku dochodzi do 4,95 miliona zgonów związanych z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR). Kraje o niskich i średnich dochodach ponoszą ciężar zakażeń lekoopornych. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, która pojawia się, gdy bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty zmieniają się w czasie i przestają reagować na istniejące metody leczenia, została opisana przez WHO w 2019 r.
Nowe badanie opublikowane w BMJ Global Health wykazało, że każdego roku można uratować ponad pół miliona istnień ludzkich dzięki skutecznemu stosowaniu istniejących szczepionek i ciągłemu opracowywaniu nowych szczepionek w celu zwalczania priorytetowych patogenów. Badanie podkreśla znaczenie środków zapobiegawczych, w tym szczepień, w spowalnianiu i ograniczaniu rozprzestrzeniania się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.
Badanie zostało przeprowadzone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), Międzynarodowy Instytut Szczepionek w Korei (IVI) oraz London School of Hygiene & Tropical Medicine. Autorzy wykorzystali dane z 2019 r. do modelowania potencjalnego wpływu 15 nowych i istniejących szczepionek przeciwko patogenom z listy priorytetowych patogenów bakteryjnych WHO.
Odkryli, że jeśli szczepionki zostaną zastosowane w kluczowych populacjach, można nie tylko uratować pół miliona istnień ludzkich, ale także uniknąć 28 milionów lat życia skorygowanych o niepełnosprawność (DALY), co oznacza liczbę lat utraconych z powodu niepełnosprawności lub zmniejszonej długości życia, jak wynikiem infekcji. W scenariuszu, w którym siedem szczepionek zostałoby zastosowanych w szerszych populacjach, zapobiegłoby to dodatkowym 1,2 miliona zgonów i 37 milionom DALY.
Według badania największe zmniejszenie obciążenia byłoby odczuwalne w regionach WHO Afryki i Azji Południowo-Wschodniej, które obecnie odpowiadają za dwie trzecie obciążenia opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, któremu można zapobiec dzięki szczepieniom. Takie wprowadzenie i zwiększenie skali miałyby szczególny wpływ na zmniejszenie obciążenia opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe Mycobacterium tuberculosis (TB) i Streptococcus Pneumoniae, z którymi borykają się te regiony. W 2021 r. szacowany odsetek osób chorych na gruźlicę z gruźlicą lekooporną wynosił 3,6% wśród nowych przypadków i 18% wśród wcześniej leczonych.
Szczepionki są cennym narzędziem ograniczania rozprzestrzeniania się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe wraz z innymi środkami zapobiegania, diagnozowania i leczenia zakażeń – w tym zapewniania dostępu do wody, urządzeń sanitarnych i higieny, zwłaszcza w placówkach służby zdrowia; programy zapobiegania i kontroli infekcji; oraz zapewnienie dostępu do podstawowych narzędzi diagnostycznych i leków, w tym antybiotyków, oraz odpowiedniego korzystania z nich. Szczepionki przyczyniają się do spadku liczby zakażeń wśród szczepionych i niezaszczepionych populacji, a także zmniejszają potrzebę stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych, zmniejszając w ten sposób ryzyko niewłaściwego stosowania. To z kolei przyczynia się do zmniejszenia ryzyka pojawienia się i rozprzestrzeniania się szczepów opornych.
Systemy opieki zdrowotnej stanęły w obliczu znacznego obciążenia podczas COVID-19. Odbudowa systemów szczepień i inwestycje w rozszerzenie stosowania nowych i istniejących szczepionek na priorytetowe populacje ryzyka są niezbędną częścią trwających wysiłków nadrabiania zaległości. Przewiduje się, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe będzie kosztować światową gospodarkę szacunkowo 100 bilionów dolarów w latach 2014-2050 i nie mamy czasu do stracenia, aby wykorzystać potencjał zintensyfikowanych szczepień w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.
(WHO)
