Przed Światowym Dniem Walki z Rakiem agencja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC), opublikowała najnowsze szacunki dotyczące globalnego obciążenia nowotworami.
Szacunki IARC, oparte na najlepszych źródłach danych dostępnych w krajach w 2022 r., podkreślają rosnące obciążenie chorobami nowotworowymi, nieproporcjonalny wpływ na populacje znajdujące się w niedostatecznej sytuacji oraz pilną potrzebę zajęcia się nierównościami w zakresie nowotworów na całym świecie.
Szacuje się, że w 2022 r. odnotowano 20 milionów nowych przypadków raka i 9,7 miliona zgonów. Szacunkowa liczba osób, które przeżyły w ciągu 5 lat od zdiagnozowania raka, wyniosła 53,5 miliona. Około 1 na 5 osób w ciągu swojego życia zachoruje na nowotwór, około 1 na 9 mężczyzn i 1 na 12 kobiet umiera z powodu tej choroby.
Globalne badanie WHO na temat UHC i nowotworów pokazuje, że tylko 39% uczestniczących krajów uwzględniło podstawy leczenia raka w ramach finansowanych podstawowych usług zdrowotnych dla wszystkich obywateli, „pakietów świadczeń zdrowotnych” (HBP). Tylko 28% uczestniczących krajów objęło dodatkową opieką osoby wymagające opieki paliatywnej, obejmującej ogólne uśmierzanie bólu, a nie tylko związanego z chorobą nowotworową.
Trzy główne typy nowotworów w 2022 r.: rak płuc, piersi i jelita grubego
Nowe szacunki dostępne w Globalnym Obserwatorium Raka IARC pokazują, że 10 rodzajów nowotworów łącznie odpowiadało za około dwie trzecie nowych przypadków i zgonów na całym świecie w 2022 r. Dane obejmują 185 krajów i 36 nowotworów.
Rak płuc był najczęściej występującym nowotworem na świecie z 2,5 milionami nowych przypadków, co stanowiło 12,4% wszystkich nowych przypadków. Na drugim miejscu znalazł się rak piersi u kobiet (2,3 mln przypadków, 11,6%), następnie rak jelita grubego (1,9 mln przypadków, 9,6%), rak prostaty (1,5 mln przypadków, 7,3%) i rak żołądka (970 000 przypadków, 4,9%).
Rak płuc był główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów (1,8 mln zgonów, 18,7% wszystkich zgonów z powodu nowotworów), następnie rak jelita grubego (900 000 zgonów, 9,3%), rak wątroby (760 000 zgonów, 7,8%), rak piersi (670 000 zgonów, 6,9%) i raka żołądka (660 000 zgonów, 6,8%). Ponowne pojawienie się raka płuc jako najczęstszego nowotworu jest prawdopodobnie związane z ciągle popularnym używaniem tytoniu w Azji.
Wystąpiły pewne różnice w zapadalności i umieralności ze względu na płeć w porównaniu z całkowitą liczbą zachorowań dla obu płci. W przypadku kobiet najczęściej diagnozowanym nowotworem i najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworu był rak piersi, natomiast w przypadku mężczyzn był to rak płuc. W zdecydowanej większości krajów rak piersi był najczęstszym nowotworem u kobiet (157 ze 185).
W przypadku mężczyzn rak prostaty i jelita grubego zajmował drugie i trzecie miejsce pod względem częstości występowania nowotworów, natomiast rak wątroby i jelita grubego stanowiły drugą i trzecią najczęstszą przyczynę zgonów z powodu nowotworów. W przypadku kobiet rak płuc i jelita grubego zajmowały drugie i trzecie miejsce zarówno pod względem liczby nowych przypadków, jak i zgonów.
Rak szyjki macicy był ósmym najczęściej występującym nowotworem na świecie i dziewiątą najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów, powodując 661 044 nowych przypadków i 348 186 zgonów. Jest to najczęstszy nowotwór u kobiet w 25 krajach, z których wiele znajduje się w Afryce Subsaharyjskiej. Nawet przy uwzględnieniu różnych poziomów zachorowalności, rak szyjki macicy można wyeliminować jako problem zdrowia publicznego.
Prognozowany wzrost zachorowań na nowotwory w roku 2050
Przewiduje się, że w 2050 r. będzie ponad 35 milionów nowych przypadków raka, co stanowi wzrost o 77% w porównaniu z szacowanymi 20 milionami przypadków w 2022 r. Szybko rosnące globalne obciążenie nowotworami odzwierciedla zarówno starzenie się i wzrost populacji, jak i zmiany w narażeniu ludzi na czynniki ryzyka, z których kilka to m.in. które są powiązane z rozwojem społeczno-gospodarczym. Tytoń, alkohol i otyłość to kluczowe czynniki zwiększające zachorowalność na nowotwory, a zanieczyszczenie powietrza w dalszym ciągu jest głównym czynnikiem wpływającym na czynniki ryzyka dla środowiska.
Jeśli chodzi o obciążenie bezwzględne, oczekuje się, że największy bezwzględny wzrost zachorowalności odnotują kraje o wysokim wskaźniku rozwoju społecznego (HDI), przy czym w 2050 r. przewiduje się dodatkowe 4,8 mln nowych przypadków w porównaniu z szacunkami na 2022 r. Jednak proporcjonalny wzrost zapadalności jest najbardziej uderzający w krajach o niskim HDI (wzrost o 142%) i w krajach o średnim HDI (99%). Przewiduje się, że w 2050 r. śmiertelność z powodu nowotworów w tych krajach niemal się podwoi.
„Wpływ tego wzrostu nie będzie równomiernie odczuwalny w krajach o różnych poziomach HDI. Ci, którzy mają najmniejsze zasoby, aby poradzić sobie z obciążeniem nowotworami, poniosą największy ciężar globalnego obciążenia nowotworami” – mówi dr Freddie Bray, dyrektor Oddziału Nadzoru Raka w IARC.
„Pomimo postępu, jaki nastąpił we wczesnym wykrywaniu nowotworów oraz leczeniu i opiece nad pacjentami chorymi na raka, istnieją znaczne różnice w wynikach leczenia raka nie tylko pomiędzy regionami świata o wysokich i niskich dochodach, ale także w obrębie poszczególnych krajów. To, gdzie ktoś mieszka, nie powinno determinować tego, czy ktoś mieszka. Istnieją narzędzia umożliwiające rządom nadanie priorytetu opiece onkologicznej i zapewniające każdemu dostęp do niedrogich usług wysokiej jakości. To nie jest tylko kwestia zasobów, ale kwestia woli politycznej” – mówi dr Cary Adams, szef UICC – Unii na rzecz Międzynarodowej Kontroli Raka.
(WHO)
