Nowotwory urologiczne stanowią jedno z największych wyzwań zdrowotnych u mężczyzn, choć dotyczą również kobiet (rak pęcherza, nerki). Najczęściej diagnozowanym schorzeniem w tej grupie jest rak prostaty (gruczołu krokowego). Wczesne wykrycie tych nowotworów daje ogromne szanse na całkowite wyleczenie przy zachowaniu pełnej sprawności. Poniżej przedstawiamy kluczowe informacje o objawach oraz nowoczesnych metodach terapii.
Najczęstsze nowotwory urologiczne
Urologia onkologiczna zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem nowotworów układu moczowego (u obu płci) oraz męskiego układu płciowego.
- Rak prostaty (stercza): Najczęstszy nowotwór złośliwy u mężczyzn. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem (szczególnie po 50. r.ż.) oraz przy obciążeniu genetycznym. W wielu przypadkach rozwija się powoli, co pozwala na skuteczną kontrolę.
- Rak pęcherza moczowego: Silnie związany z paleniem tytoniu (toksyny z dymu są wydalane z moczem i drażnią pęcherz). Częściej dotyczy mężczyzn.
- Rak nerki: Często wykrywany przypadkowo podczas USG jamy brzusznej.
- Rak jądra: Nowotwór dotykający głównie młodych mężczyzn (między 20. a 40. rokiem życia). Jest jednym z najlepiej wyleczalnych nowotworów, pod warunkiem szybkiej reakcji na wyczuwalny guzek.
Objawy urologiczne – co powinno zaniepokoić?
Wiele nowotworów urologicznych (zwłaszcza prostaty i nerki) początkowo nie daje objawów. Gdy się pojawiają, często przypominają łagodny przerost prostaty lub infekcję.
Do najważniejszych objawów należą:
- Krwiomocz: Obecność krwi w moczu (widoczna gołym okiem lub w badaniu ogólnym) to bezwzględny sygnał do pilnej wizyty u urologa. Może świadczyć o raku pęcherza.
- Trudności w oddawaniu moczu: Słaby strumień, częstomocz (zwłaszcza w nocy), uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza – typowe objawy problemów z prostatą.
- Ból w okolicy lędźwiowej: Tępy ból pleców może sugerować guza nerki.
- Powiększenie lub guzek w jądrze: Niebolesna zmiana wyczuwalna podczas samobadania.
Diagnostyka: PSA i badania obrazowe
Podstawą zdrowia urologicznego jest przełamanie wstydu i regularne badania.
- Badanie PSA (Antygen swoisty dla stercza): Proste badanie z krwi, które pozwala ocenić ryzyko raka prostaty. Każdy mężczyzna po 50. roku życia (a przy obciążeniu rodzinnym po 45. r.ż.) powinien wykonywać je raz w roku.
- Badanie per rectum (DRE): Badanie palcem przez odbytnicę, pozwalające lekarzowi ocenić wielkość i konsystencję prostaty.
- USG układu moczowego: Pozwala wykryć guzy nerek i pęcherza.
- Biopsja fuzyjna prostaty: Nowoczesna metoda, w której nakłada się obraz rezonansu magnetycznego na obraz USG, co pozwala precyzyjnie pobrać wycinki z podejrzanych miejsc.
- Cystoskopia: Wziernikowanie pęcherza moczowego, kluczowe przy podejrzeniu raka pęcherza.
Nowoczesne leczenie raka prostaty i układu moczowego
Medycyna oferuje dziś szeroki wachlarz terapii, które dążą nie tylko do wyleczenia raka, ale i zachowania jakości życia (np. potencji i trzymania moczu).
- Chirurgia robotyczna (np. da Vinci): Złoty standard w operacjach usunięcia prostaty (prostatektomia) i guzów nerki. Zapewnia ogromną precyzję i szybszy powrót do zdrowia.
- Aktywna obserwacja (Active Surveillance): U niektórych pacjentów z mało agresywnym rakiem prostaty można bezpiecznie odroczyć leczenie, ściśle monitorując chorobę.
- Radioterapia: Skuteczna alternatywa dla operacji.
- Hormonoterapia: Leki blokujące testosteron, stosowane w zaawansowanym raku prostaty.
- Immunoterapia i leki celowane: Wykorzystywane w leczeniu raka nerki i pęcherza.
Eksperci o urologii onkologicznej – baza wiedzy
Poniżej znajdziesz artykuły przygotowane przez urologów i onkologów. Dowiedz się, na czym polega operacja robotyczna, jak wygląda nowoczesne leczenie nowotworów urologicznych i jak dbać o zdrowie męskie.
