Odpowiednie żywienie, już od pierwszych dni życia, ma ogromny wpływ na rozwój fizyczny i psychiczny dziecka. Właściwie zbilansowana dieta, w pierwszych latach życia, jest jednym z najważniejszych aspektów i stanowi sposób profilaktyki wielu schorzeń.
W okresie życia płodowego, jak i niemowlęctwa dochodzi do programowania metabolizmu dziecka, a w konsekwencji programowania stanu zdrowia na kolejne lata życia. Prawidłowe żywienie, czyli odpowiednia do potrzeb podaż składników odżywczych wpływa na zmniejszenie ryzyka rozwoju niektórych chorób cywilizacyjnych. Wśród nich można wymienić: otyłość, cukrzycę, osteoporozę, miażdżycę i chorobę niedokrwienną serca, alergię oraz nowotwory. Żywność dla dzieci powinna być odpowiedniej jakości, urozmaicona i akceptowalna pod względem smaku. Zalecenia żywieniowe są precyzyjnie opracowywane przez naukowców z dziedziny pediatrii i żywienia. Należy zaznaczyć, iż najodpowiedniejszym pokarmem dla noworodka i niemowlęcia jest mleko matki. Zaleca się wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia. Wprowadzanie pokarmów uzupełniających wg ekspertów należy rozpocząć po ukończeniu przez dziecko 17. tygodnia życia i nie później niż w 26. tygodniu życia. Większość niemowląt w tym wieku posiada już zdolność przyjmowania pokarmów stałych oraz nabywa umiejętności siedzenia. Zaleca się wprowadzanie nowych składników diety pojedynczo, od małych porcji, np. 3-4 łyżeczek, obserwując reakcję dziecka czy nie występują objawy nietolerancji lub alergii.
Rola witaminy D w rozwoju dziecka
Witamina D nazywana jest też witaminą „słoneczną”, ponieważ powstaje w skórze pod wpływem promieni słonecznych, odgrywa ważną rolę w metabolizmie wapnia i fosforu, dlatego jest niezbędna między innymi do prawidłowego rozwoju kości. Badania wskazują, że może ona dawać również wiele innych ogólnoustrojowych korzyści zdrowotnych. Do takich należą m.in. pomoc w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu odpornościowego. Witamina D jest również potrzebna do normalnego rozwoju kości u dzieci i utrzymania prawidłowego poziomu wapnia we krwi. Wśród mieszkańców Polski oraz Europy Środkowej zarówno u dzieci, młodzieży jak i dorosłych występuje powszechny niedobór witaminy D. Dlatego też wytyczne z 2013 roku zalecają suplementację witaminy D w całej populacji. Główną przyczyną niedoborów witaminy D jest niedostateczna synteza skórna (podstawowe źródło witaminy D dla organizmu), związana ze strefą klimatyczną, w której żyjemy. Syntezę skórną witaminy D ogranicza również stosowanie kremów z filtrami UV, zanieczyszczenie powietrza, zbyt mała ilość czasu spędzana na świeżym powietrzu. W Europie Środkowej, od października do marca, brak odpowiedniego nasłonecznienia nie pozwala na wystarczającą syntezę skórną. W przypadku dzieci poniżej 6. miesiąca życia bezpośrednia ekspozycja na słońce nie jest zalecana.
Kwasy omega – 3
Należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (kwasy tłuszczowe omega-3), które muszą być dostarczane z dietą, ponieważ nasz organizm nie potrafi ich wytworzyć w wystarczającej ilości. Suplementację kwasem DHA zaleca się kobietom w ciąży, ponieważ jest on niezwykle istotny dla prawidłowego rozwoju dziecka w łonie matki – udowodniono, że spożywanie DHA przez matkę, wspomaga prawidłowy rozwój oczu i mózgu u płodu oraz niemowląt karmionych piersią. Zasadnicze znaczenie ma zapewnienie odpowiedniej podaży kwasów omega-3 w wieku rozwojowym, gdyż DHA stanowi ważny element budulcowy ośrodkowego układu nerwowego rozwijającego się organizmu. Kwas DHA (dokozaheksaenowy) i EPA (eikozapentaenowy) znajduje się w mleku matki, jednak jego ilość może być różna, w zależności od spożywanych przez nią pokarmów, głównie ryb morskich. Zapewnienie odpowiedniej podaży kwasow omega-3 jest istotne przez cały okres życia, ponieważ DHA nie tylko wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mózgu i zapewnia właściwe widzenie także w wieku dorosłym, ale razem z kwasem EPA przyczynia się do prawidłowej pracy serca. DHA jest ważnym składnikiem lipidowym struktur mózgu oraz siatkówki oka.
Noworodki urodzone przedwcześnie
Jest to grupa dzieci szczególnie narażona na niedobory DHA. Transport DHA przez łożysko jest najefektywniejszy w ostatnich tygodniach ciąży. Suplementacja DHA u noworodków korzystnie wpływa m.in. na.: – Prawidłowy rozwój wzroku – Prawidłowy rozwój mózgu Źródłem DHA może być olej z alg oraz olej rybi. Olej z alg zawiera przede wszystkim DHA, a w niewielkim stopniu EPA. Można go podawać dziecku od pierwszych dni życia. Według wytycznych do drugiego roku życia zaleca się podawanie DHA. Natomiast po ukończeniu drugiego roku życia podaje się łącznie DHA i EPA w odpowiednich proporcjach (olej rybi).
