Postęp w zakresie radioterapii opiera się obecnie na dwóch elementach. Po pierwsze na tym, że radioterapia swoją precyzją zbliża się do chirurgii. Po drugie – na skróceniu czasu leczenia z 6-7 tygodni do 1-1,5 tygodnia.
Dzięki zwiększającej się precyzji radioterapii można w określonych sytuacjach zastąpić zabieg chirurgiczny nowocześnie zaplanowanym napromienianiem. Z kolei duże skrócenie czasu leczenia to efekt hipofrakcjonowanej radioterapii, która polega na zmniejszeniu liczby frakcji (sesji) napromieniania przy podaniu wyższych dawek promieniowania. Odsetki wyleczeń, jakość leczenia i jego bezpieczeństwo w przyspieszonej radioterapii są takie same, jak przy standardzie, natomiast następuje znacząca poprawa komfortu pacjenta.
Nowotwory prostaty – wysoka wyleczalność
Nowotwory które występują u osób po 60-65. roku życia u mężczyzn to przede wszystkim rak gruczołu krokowego; na drugim miejscu znajduje się rak płuca. U starszych kobiet częsty jest natomiast rak piersi.
W raku gruczołu krokowego można zastosować – zwłaszcza we wczesnych stadiach zaawansowania tego nowotworu – radioterapię stereotaktyczną. Dzięki niezwykle precyzyjnemu planowaniu leczenia i ograniczeniu do minimum marginesu zdrowych tkanek, można w bardzo krótkim czasie podać wysoką, skuteczną dawkę promieniowania z zastosowaniem zaawansowanych narzędzi radioterapeutycznych, jak np. aparat CyberKnife® – „nóż cybernetyczny”, zminiaturyzowany przyspieszacz liniowy. Można całość leczenia skrócić do 1,5 tygodnia, wykonując 5 zabiegów stosowanych co drugi dzień. Takie leczenie jest bardzo skuteczne we wczesnych stadiach zaawansowania nowotworu stercza – trwałe wyleczenie uzyskuje się u ponad 90% chorych. W bardziej zaawansowanych stadiach, u chorych z grupy wysokiego ryzyka progresji, można łączyć nowoczesną, precyzyjną radioterapię z leczeniem hormonalnym. Szansa trwałego wyleczenia wynosi tutaj ponad 80%.
Rak płuca – przełom dzięki radioterapii
W leczeniu raka płuca obserwujemy ogromny postęp. Jeśli choroba jest we wczesnym stadium zaawansowania, bez zajętych węzłów chłonnych, postępowaniem z wyboru jest leczenie operacyjne, ale u chorych, którzy mają przeciwwskazania do leczenia chirurgicznego, lub nie chcą skorzystać z tej metody, można zastosować stereotaktyczną radiochirurgię. Ultra precyzyjne planowanie i najnowocześniejsza aparatura pozwalają zastąpić operację skutecznym miejscowym leczeniem, niszczącym nowotwory o wielkości do 5 cm – pod warunkiem, że w klatce piersiowej nie ma zajętych przerzutami węzłów chłonnych. Odsetek przeżyć 5-letnich wynosi tu nawet 80-90%. W bardziej zaawansowanym raku płuca wykorzystuje się skuteczną metodę leczenia w postaci połączonej, stosowanej równolegle nowoczesnej radioterapii i chemioterapii. Takie leczenie trwa około 6 tygodni. Następnie osoby, u których uzyskano odpowiedź na leczenie, mogą być poddane immunoterapii. Na podstawie wieloletnich obserwacji wiemy, że w III stopniu klinicznego zaawansowania nowotworu, czyli w nowotworze zaawansowanym, ale jeszcze bez odległych przerzutów, 5 lat przeżywa ponad 45% chorych. Jest to przełom, ponieważ dekadę wcześniej w tym samym stopniu zaawansowania nowotworu przeżycie wynosiło około 5%.
Rak piersi – całe leczenie w 5 dni
W radioterapii raka piersi, od kilku lat, wykorzystuje się bardzo precyzyjną technikę, umożliwiającą śledzenie ruchomości oddechowej i dostosowanie napromieniania do fazy oddechu. Jeżeli nowotwór dotyczy lewej piersi, napromieniamy pacjentki na wstrzymanym wdechu. Napełnione powietrzem płuco odpycha serce i naczynia wieńcowe – dzięki temu wiązki promieniowania, które przenikają przez pierś, praktycznie nie docierają do tych bardzo ważnych struktur anatomicznych, co umożliwia zminimalizowanie powikłań ze strony narządów krytycznych klatki piersiowej. We wczesnych stadiach zaawansowania raka piersi 5-letnie przeżycie przekracza 90%. Coraz bardziej powszechna w leczeniu raka piersi jest też radioterapia skrócona do 5. frakcji – podawanych codziennie lub raz w tygodniu.
We wcześnie zaawansowanym nowotworze, zwłaszcza u starszych kobiet i w przypadku korzystnego profilu molekularnego, można zastosować napromienianie tylko części piersi. Można tu stosować klasyczną radioterapię bądź brachyterapię – zabiegową formę leczenia napromienianiem.
Również nowotwory głowy i szyi, które występują względnie często u starszych osób, dzięki precyzyjnemu planowaniu można skutecznie leczyć połączeniem nowoczesnej radioterapii z chemioterapią oraz – w określonych przypadkach – również immunoterapią. Odsetek wyleczeń w tych miejscowo zaawansowanych nowotworach jest wysoki – to około 45-50%.
